Endüstri Mühendisliği Bölümü Koleksiyonu
Permanent URI for this collection
Bu bölüme ait yayınları içerir
Browse
Browsing Endüstri Mühendisliği Bölümü Koleksiyonu by Title
Now showing 1 - 20 of 27
Results Per Page
Sort Options
- Item2022 yılı girişimci ve yenilikçi üniversite endeksi verileri üzerine alan ve ölçüt bazlı bir değerlendirme(Turan-Sam Yayıncılık, 2023) Tosun, Hasan; 6128Ülkemizdeki yükseköğretim kurumlarının performansını değerlendirmek üzere 2012 yılından itibaren Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA), Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı bazı birimlerden temin edilen veriler esasında 23 gösterge dikkate alınarak bir “Girişimci ve Yenilikçi Üniversite Endeksi (GYÜE)” tanımlanmıştır. Bu endekste; üniversitelerin bilimsel ve teknolojik araştırma yetkinliğine, işbirliği ve etkileşim aktivitesine, fikri mülkiyet etkinliğine, girişimcilik ve yenilikçilik kültürüne ve ekonomik katkı ile ticarileşme potansiyeli alanlarına bağlı olarak değerlendirme yapılmaktadır. Bu yıl 2022 yılı verileri kullanılarak yapılan değerlendirme sonuçları açıklanmıştır. Bu sonuçlara göre; daha önceki yıllarda dereceye giren üniversitelerin yine listede olduğu ve sıralama da küçük değişiklikler bulunduğu görülmektedir. Ancak bazı Vakıf üniversiteleri (İstanbul Medipol, Bahçeşehir, Yeditepe, Yaşar, Atılım ve Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar gibi) önemli atılımlar yaparak ilk 50 üniversite içinde yer almışlardır. Bu makalede, ilgili endeksin parametreleri tanımlanarak, alan ve ölçüt esasında ilk elli sıra içinde yer alan üniversitelerin değerlendirmesi yapılmakta ve bazı üniversiteler için öneriler getirilmektedir.
- ItemA comprehensive analysis of apricot drying methods via multi-criteria decision making techniques(Wiley, 2024-10) Abdulvahitoğlu, Aslı; Abdulvahitoğlu, Adnan; Cengiz, Nurten; 382420Food and food safety have been among the most important issues for people throughout history. Societies have always tried to be self-sufficient in food and have avoided becoming dependent on foreign sources. However, the fact that most foods are seasonal and the increasing population's food consumption have revealed the need to preserve foodstuffs for a long time. The old and well-known method used today for extending shelf life is the drying process. The drying process is preferred over other preservation methods for reasons such as being more economical, easier to transport, having a longer shelf life, more concentrated nutritional value, and containing fewer additives. This ensures that dried foods are of higher quality in terms of physical, chemical, microbial properties, and nutritional values compared to other packaged foods. While the drying process was traditionally done over a long period, technological advancements have led to the production of higher quality and more valuable commercial products in a shorter time. In this study, traditional and technological methods used in drying apricots were compared according to the parameters determined by experts in the field. Since multiple parameters are effective in the comparison, Multi-Criteria Decision Making (MCDM) techniques were used. The optimum apricot drying method was determined by combining the results obtained from different MCDM techniques with the Borda rule.
- ItemA Comprehensive Review of Convolutional Neural Networks based Disease Detection Strategies in Potato Agriculture(Springer, 2024-09) Gülmez, Burak; 222298This review paper investigates the utilization of Convolutional Neural Networks (CNNs) for disease detection in potato agriculture, highlighting their pivotal role in efficiently analyzing large-scale agricultural datasets. The datasets used, preprocessing methodologies applied, specific data collection zones, and the efficacy of prominent algorithms like ResNet, VGG, and MobileNet variants for disease classification are scrutinized. Additionally, various hyperparameter optimization techniques such as grid search, random search, genetic algorithms, and Bayesian optimization are examined, and their impact on model performance is assessed. Challenges including dataset scarcity, variability in disease symptoms, and the generalization of models across diverse environmental conditions are addressed in the discussion section. Opportunities for advancing CNN-based disease detection, including the integration of multi-spectral imaging and remote sensing data, and the implementation of federated learning for collaborative model training, are explored. Future directions propose research into robust transfer learning techniques and the deployment of CNNs in real-time monitoring systems for proactive disease management in potato agriculture. Current knowledge is consolidated, research gaps are identified, and avenues for future research in CNN-based disease detection strategies to sustain potato farming effectively are proposed by this review. This study paves the way for future advancements in AI-driven disease detection, potentially revolutionizing agricultural practices and enhancing food security. Also, it aims to guide future research and development efforts in CNN-based disease detection for potato agriculture, potentially leading to improved crop management practices, increased yields, and enhanced food security.
- ItemA novel hybrid MCDM framework combining TOPSIS, PROMETHEE II, and VIKOR for peach drying method selection(Elsevier, 2024-11) Gülmez, Burak; 222298The selection of optimal drying technologies for peach processing presents a complex decision-making challenge due to multiple conflicting criteria. This study introduces a novel hybrid multi-criteria decision-making (MCDM) framework combining TOPSIS, VIKOR, and PROMETHEE II methods to evaluate eight drying technologies. The evaluation was conducted across twelve criteria, encompassing product quality, operational efficiency, economic factors, and environmental impact. Data were collected from five industry experts through structured matrices. The results demonstrate that vacuum drying emerged as the optimal technology, maintaining the top position in 75 % of sensitivity scenarios. Freeze drying and heat pump drying consistently ranked among the top three alternatives across all methods. The correlation analysis revealed strong agreement between VIKOR and PROMETHEE II rankings (0.857), while TOPSIS provided complementary insights. Sensitivity analysis identified energy consumption, investment cost, and nutritional retention as the most critical factors influencing technology selection. The findings indicate that advanced drying technologies significantly outperform traditional methods in terms of overall performance. This research provides a comprehensive framework for evidence-based decision-making in food processing technology selection and establishes quantitative benchmarks for future technology evaluations in the fruit drying industry.
- ItemA Symmetry-Based Spherical Fuzzy MCDM Approach for the Strategic Assessment of Alternative Fuels Toward Sustainable Energy Policies(MDPI, 2025-06) Abdulvahitoğlu, Adnan; 382420Alternative fuels obtained from renewable sources, providing low greenhouse gas emissions and high energy efficiency, offer significant advantages in terms of sustainability. In addition, the wide applicability of these fuel types in sectors such as housing, transportation, and industry creates significant opportunities in terms of reducing dependence on fossil fuels. Alternative fuels should be evaluated not only according to their environmental contributions but also based on multi-dimensional criteria such as economic cost, technical suitability, sustainability level, fuel properties, infrastructure requirements, and social acceptance. In this context, a comparative analysis of alternative fuel types in terms of various basic parameters is no longer optional, but a necessity. These parameters generally include symmetrical relationships such as balanced trade-offs between economic and environmental dimensions or mutual effects between technical and social criteria. However, they also show variability and uncertainty depending on the fuel type. Therefore, Spherical Fuzzy Multi-Criteria Decision Making (SF-MCDM) methods, which can effectively represent symmetry in membership and hesitation degrees, have been used to achieve more realistic and reliable results in uncertain decision environments. The proposed model provides a systematic and flexible evaluation structure that helps decision makers determine the most appropriate alternative fuel options and contributes to the formation of sustainable energy policies.
- ItemComparative Analysis of Different Drying Methods on Strawberry Aroma Compounds via Multi-Criteria Decision-Making Techniques(MDPI, 2025-06) Cengiz, Nurten; Abdulvahitoğlu, Aslı; Abdulvahitoğlu, Adnan; 382420Food and food safety, as one of the basic issues of human life, has made it necessary to store foods for a long time with the increasing population. One of the oldest and most common methods of extending the shelf life of food products is the drying process. The drying process contributes to the higher quality of foods in terms of physical, chemical, and microbial properties by ensuring that beneficial contents such as vitamins, minerals, and aroma compounds are better preserved. The aroma values of foods, which consist of taste and smell components, gain importance. In foods, the taste is determined by permanent components, while smell is determined by volatile components. The loss of volatile aroma compounds in the strawberry drying process negatively affects product quality. Small changes in aroma compounds can lead to significant differences in product taste. Therefore, strawberry aroma is a critical factor for consumer appeal and commercial success. In this study, the effects of drying methods on the aroma compounds of strawberry fruit were compared with Multi Criteria Decision Making (MCDM) techniques. In this study, PSI-based MCDM techniques were used to make the most appropriate choice among strawberry drying methods. The values of 23 distinct aroma compounds obtained with different drying methods applied to strawberry fruit were analyzed with 7 different MCDM techniques. The calculations gave similar results and these results were combined with the Borda rule. Accordingly, the drying methods with the highest scores were determined as freeze drying.
- ItemEfficiency analysis of clutch production line stations in the automotive industry using multi-criteria decision-making methods(Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, 2025-05) Abdulvahitoğlu, Adnan; Abdulvahitoğlu, Aslı; Salman, İrem; 382420Today, companies that best meet customer demands stand out in the competitive landscape. As a result, businesses strive to improve their production processes to achieve timely delivery, high quality, and low cost. Lean manufacturing philosophy, which aims to reduce waste and increase efficiency, has become an effective strategy in achieving these goals. In this study, improvements were made in an automotive company by utilizing lean production techniques. Following these improvements, the efficiency of each station within the production line was evaluated. The new data obtained were analyzed using Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods to determine at which station the optimum efficiency increase occurred. Additionally, a model was proposed to identify which stations should be prioritized in future improvement efforts.This model provides a scientific approach to assessing the tangible outcomes of lean manufacturing applications and contributes to the process of continuous improvement.
- ItemEnhancing municipal solid waste management efficiency through clustering: a case study(Taylor and Francis, 2024-11) Çil, Sedat; Karaer, Feza; Salihoğlu, N. Kamil; Tabansız Göç, Gülveren; Çavdur, Fatih; 409903This study leverages real-time datasets generated through IoT technology and smart city applications to enhance solid waste management in Yalova Province, Turkey. By integrating these datasets with the municipality’s Geographic Information System (GIS) using the ITRF/96 3 UTM X Y Coordinate System, a dynamic waste collection framework was established. The K-Means clustering algorithm was employed to determine the optimal waste container placement, considering capacities of 550, 800, 1,000, and 3,000 liters and walking distances of 50–100 ms. Results indicated that 1,000 and 3,000-liter containers with a 100-m walking distance maximized collection efficiency. Replacing 484 traditional containers with 105 units of 3,000 liters reduced total routes by 34%, transport costs by 42.2%, and CO2 emissions by 33.5%. The study underscores the importance of integrating GIS and IoT technologies for real-time waste management, aligning with the UN’s Sustainable Development Goals (SDG 11 and SDG 13). By combining data-driven decision-making with urban sustainability practices, it offers a replicable model for municipalities seeking to reduce costs and environmental impacts in waste collection.
- ItemEntropy tümleşik TOPSIS tekniği ile optimum kayısı kurutma yönteminin belirlenmesi(Çukurova Üniversitesi, 2024-09) Cengiz, Nurten; Abdulvahitoğlu, Adnan; 382420Gıda ve gıda güvenliği toplumlar için insanlık tarihi boyunca stratejik bir konu olarak süregelmiştir. Nüfus artışı ve mevsimsel gıda kaynaklarının yetersiz kalması, gıdaların uzun süreli muhafazası için depolanma ihtiyacını doğurmuştur. Bu maksatla geçmişten bu yana, az enerji tüketimi, kolay taşıma, uzun raf ömrü, az katkı maddesi ve yoğun besin değerlerinden dolayı gıdalar kurutularak saklanmaktadır. Günümüzde kullanılan farklı kurutma yöntemleri ile gıdaların vitamin, mineral gibi yararlı bileşenleri daha yüksek oranlarda korunabilmektedir. Diğer paketlenmiş gıdalara göre fiziksel, kimyasal, mikrobiyal özellikleri ile besin değerleri açısından daha kaliteli olan kurutulmuş gıdalar, günümüzde yüksek teknoloji kullanımı ile kıymetli ticari ürünler haline gelmişlerdir. Bu çalışmada, kayısı kurutmada kullanılan yöntemler aroma, besin değerleri, işlem hızı, renk, tekstürel özellikler, raf ömrü ve lezzet parametreleri çerçevesinde literatürde sıklıkla kullanılan Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniklerinden Entropy ve TOPSIS tekniklerinin tümleşik kullanımı ile karşılaştırılmış ve dondurarak kurutma en uygun kayısı kurutma yöntemi olarak belirlenmiştir.
- ItemFarklı biyodizel yakıtlarının standart sapma tümleşik moosra yöntemi ile karşılaştırılması(İKSAD, 2024-11) Abdulvahitoğlu, Adnan; Abdulvahitoğlu, Aslı; 382420; Girgen, Mete; Karapetkovska-Hristova, Vesnaİnsanlığın en temel ve vazgeçilmez ihtiyaçlarından birisi de enerjidir. Günümüzde yaygın olarak kullanılmakta olan fosil enerji kaynakları hızla tükenmekte ve araştırmacılar yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmektedirler. Bu araştırmalar; fosil enerji kaynaklarının hesaplanan sürelerden çok daha önce tükenebilme olasılığı ile fosil yakıtların başta hava kirliliği olmak üzere küresel ısınma ve iklim değişikliğinin en önemli sebeplerinden olması nedeniyle hızlanarak devam etmektedir. Uzmanlar yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları üzerine yoğunlaşırken, çevre kirliliğine sebep olan atıkların geri kazanılması da ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda önceleri alternatif bir yakıt olarak yağlı bitki tohumlardan biyodizel üretimi çalışılırken, atık ve atık yağların geri dönüştürülmesi sıfır atık projelerinin ana temalarından biri haline gelmiştir. Diğer yandan dünya petrol rezervlerinin azalması, petrol fiyatlarındaki artış, artan küresel savaş riskleri nedeniyle yakıt teminindeki sıkıntılar, daha sürdürülebilir bir çevre için egzoz emisyonlarındaki sınırlamalar vb hususlar yenilenebilir alternatif yakıtların öneminin daha da artmasına neden olmaktadır. Yenilenebilir alternatif yakıtlar Türkiye için büyük bir petrol ithalatçısı olarak stratejik ve ekonomik bir öneme sahiptir. Büyük bir tarım potansiyeline sahip olan Türkiye için biyokütle enerjisi öncelikli bir seçenektir. Bu, kırsal kesimin ekonomik yapısının güçlenmesi ve iş imkanlarının yanı sıra yan sanayinin gelişimine de katkı sağlayacaktır. Ancak biyokütle enerjisinin maliyetinin fazla olması ve gıda sektörünün hammaddesinden elde ediliyor olması çalışmaların hayata geçirilmesini yavaşlatmaktadır. Bu çalışmada yağlı tohumlardan elde edilen biyodizel yakıt özellikleri ele alınarak hangi biyodizelin optimal sonuçları verdiğinin tespiti amaçlanmıştır. Bu maksatla farklı biyodizellerin yakıt özellikleri Çok Kriterli Karar Verme tekniklerinden Standart Sapma ve MOOSRA yöntemleri ile karşılaştırılmıştır.
- ItemIntroductory Chapter: Tunnel Engineering – Rock Load Estimation and Support Design Methods(Intechopen, 2022) Tosun, Hasan
- ItemJandarma Personelinin Kadına Yönelik Şiddet Algı ve Farkındalıklarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Analizi(İçişleri Bakanlığı, 2025-01) Abdulvahitoğlu, Adnan; Altunok, Hatice; 382420Bir hareketin veya bir gücün derecesini ifade etmek için kullanılan şiddet; sosyal anlamda karşıt görüşe sahip olanları inandırmak veya uzlaşmak yerine, duygu, davranış ve söylemlerle aşırılık göstererek ve kaba kuvvet kullanarak ikna etmeye çalışmak anlamına gelmektedir. Kısaca karşı tarafa kaba ve sert davranışlarda bulunmak olarak tanımlanan şiddet, sadece fiziksel değil, duygusal, dilsel ve psikolojik olarak da karşı tarafa rahatsızlık vermeyi içermektedir. Günümüzde bir toplumsal vaka olarak sıklıkla karşılaşılan şiddet, birçok sosyal bilimcinin araştırmalarına konu olmasına rağmen, henüz çözüm bulunamayan ve önüne geçilemeyen bir sorundur. Uzmanlar, sebepleri ve sonuçları açısından karmaşık bir yapıya sahip olan şiddeti, kısmen içgüdüsel kısmen de toplumsal bir davranış olarak değerlendirmektedir. Hükümetler gerek mevzuat gerekse kolluk uygulamaları ile etkili tedbirler alınmasına rağmen, toplumsal şiddet, özellikle de kadına yönelik şiddet tüm dünyada artarak devam etmektedir. Bu yüzden şiddetin ulaştığı sosyal boyut ile çocuklar, gençler ve yetişkinler üzerindeki etkileri, sağlıklı bir toplum için mutlaka üzerinde düşünülmesi gereken bir konu haline gelmiştir. Türkiye’de kadına yönelik şiddet üzerine yapılan araştırmalar, bu vakaların yaygınlığını, kadının şiddet karşısındaki çaresizliğini ve şiddete uğrayan kadınlara nasıl yardım edilmesi gerektiği konusunda yetkililerin algısı açısından da bazı eksiklikler olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, Türkiye’de emniyet ve asayişten sorumlu kurumlardan biri olan Jandarma Genel Komutanlığı'nın kadına yönelik şiddet ile mücadele birimlerinde görevli personelinin algı seviyesinin, tespiti amaçlanmıştır. Bu kapsamda nitel ve nicel araştırma yöntemleri karma olarak kullanılmış, nitel yöntemlerden örnek olay yöntemi ile oluşturulan beş senaryo nicel yöntemlerden nedensel karşılaştırma modeli ile analiz edilmiştir.
- ItemMarmara Bölgesi (İstanbul şehir hariç) yükseköğretim kurumlarının bilimsel çalışma verimi(TURANSAM Yayıncılık, 2022) Tosun, HasanSon dönemlerde özellikle 2000'li yılların başından itibaren yükseköğretim kurumlarına mevcut sorumluluklarına ilave olarak yeni görevler yüklenmiştir. Gelişmiş ülkelerde bu kurumlar, bilginin üretildiği ve teknoloji transferinin gerçekleştiği merkezler olarak görülmeye başlanmıştır. Bu alanda başarılı olabilmek için ilgili kurumun genellikle bir akademik ekosistem içinde yer alması, araştırma-geliştirme faaliyetlerini üst düzeyde yapması ve bilimsel yayın verimin yüksek olması esastır. Yazar tarafından daha önce Marmara bölgesindeki (İstanbul şehri hariç) yükseköğretim kurumlarının öğretim yapısı ve öğretim kalitesiyle ilgili bir çalışma yapılmış ve oluşması muhtemel bir akademik ekosistem için öneriler getirilmiştir. Bu çalışmada ise aynı yükseköğretim kurumlarının bilimsel çalışmaları dikkate alınarak, temel bazı kriterler esasında yayın kaliteleri ile bilimsel alanda kurumsal performansları incelenmiştir. Çalışma için bütünüyle YÖKAK Sisteminden alınan 2021 yılına ait veriler kullanılmış ve o yıl için her bir üniversite için SCI, Q1, toplam yayın ve atıf sayıları dikkate alınmıştır. Ayrıca her kurum için uluslararası işbirliği ile sanayi işbirliği sonucunda oluşan ve ilk yüzde onluk dilimde yer alan dergilerde yayımlanmış çalışma sayıları da kullanılmıştır. Bu verilerin kendi aralarındaki ilişkilerden ve öğretim üyesi başına düşen yayın sayılarından bir değerlendirme yapılmış ve ilgili yükseköğretim kurumları arasında her kontrol kriteri esasında nispi bir sıralama oluşturulmuştur. Çalışma sonuçları göstermiştir ki; ilgili kurumların öğretim yapısı ve kalitesiyle ile ilgili temel değerlendirmeler bilimsel verimleri esasında da geçerlidir. Bölgede bulunan ve bu çalışmada dikkate alınan 15 yükseköğretim kurumu, çok farklı bilimsel verime sahiptir.
- ItemÖğrenci-danışman atama problemindeki farklı problem kurgularının öğrenci ve danışman memnuniyet düzeylerine etkisinin incelenmesi(Gazi Üniversitesi, 2024-09) Tabansız Göç, Gülveren; Sebatlı Sağlam, Aslı; Çavdur, Fatih; 409903; 372024Hem lisansüstü çalışmaların etkili bir şekilde yürütülebilmesi hem de lisansüstü programların genel başarısı için uygun öğrenci-danışman atamalarının yapılması kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, Öğrenci-Danışman Atama (ÖDA) problemi için öğrenci ve danışman tercihlerine ek olarak; (i) danışman kapasitelerinin dikkate alınmadığı (ii) danışman kapasiteleri olarak bireysel danışman taleplerinin ve (iii) danışman kapasiteleri olarak ortalama iş yükünün dikkate alındığı durum olmak üzere üç farklı problem kurgusu ele alınmıştır. Her bir problem kurgusunun çözümü için matematiksel programlama modelleri ve bir sezgisel algoritma önerilmiştir. Önerilen yaklaşımın geçerliliğin test edilmesi amacıyla küçük ve büyük ölçekte olmak üzere iki farklı veri kümesi üretilmiştir. Bu veri kümeleri kullanılarak önerilen matematiksel programlar ve sezgisel algoritma, öğrencilerin ve danışmanların tercihlerinin farklı ağırlıklandırma stratejileri için çözülmüştür. Farklı problem kurguları ve atama stratejileri için elde edilen öğrenci-danışman atamaları, öğrencilerin ve danışmanların memnuniyet düzeyleri cinsinden tanımlanan performans ölçütlerine göre analiz edilmiştir. Buna ek olarak, matematiksel programlama modeli ve sezgisel algoritmanın sonuçları kıyaslanmıştır. Bu çalışmanın öne çıkan unsuru, ÖDA problemi için farklı problem kurguları ve atama stratejilerinin ele alınması ve bu durumlar için elde edilen sonuçların, karar vericilerin farklı bakış açılarını yansıtacak şekilde kapsamlı olarak analiz edilmesidir.
- ItemÖğrenci-proje atama probleminde farklı grup kararlarının değerlendirilmesi(Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 2023) Tabansız, Gülveren; Sebatlı Sağlam, Aslı; Çavdur, FatihÖğrenci-Proje Atama (ÖPA), genel olarak, çeşitli kriterlerin dikkate alınmasıyla öğrenci-proje gruplarının oluşturmasını ve bu gruplara projelerin atanmasını içeren çok-kriterli bir problem olarak tanımlanabilir. Bu çalışmada, problemin çözümü için üç aşamadan oluşan bir yaklaşım önerilmektedir. Yakın tarihli başka bir çalışmada geliştirilmiş olan bir 0-1 tamsayılı-hedef programlama formülasyonundan adapte edilmiş olan matematiksel programlama modeliyle, çalışmanın ilk aşamasında çeşitli kriterler dikkate alınarak öğrenci-proje gruplarının oluşturulması gerçekleştirilmektedir. Söz konusu kriterler ise (i) bir gruptaki öğrenci sayısı, (ii) genel akademik not ortalaması (GANO) değeri, (iii) yabancı dil, (iv) bilgisayar programlama, (v) genel ofis yazılımları ve (vi) veri tabanı yönetimi yetenekleridir. Sonraki aşamada, grup-proje eşleştirmeleri gerçekleştirilmeden önce, oluşturulan grupların proje tercihleri için grup üyelerinin farklı bakış açılarını yansıtan grup kararları belirlenmektedir. Son olarak, öğrenci-proje gruplarının proje tercihlerine yönelik olarak oluşturulan grup kararları kullanılarak bir 0-1 tamsayılı program ile grup-proje atamaları gerçekleştirilmektedir. Çalışmanın literatüre olan katkısı, önerilen üç aşamalı yaklaşımla, grup kararlarının dikkate alınarak ÖPA probleminin çözülmesi şeklinde özetlenebilir. Böylelikle, farklı bakış açılarına sahip çok sayıdaki öğrencinin tercihleri, ÖPA sürecinde önemli bir kriter olan tercih kriteri için yansız ve tek bir grup kararı olarak ele alınabilmektedir. Önerilen yaklaşım, akademik bir kurumdaki gerçek bir ÖPA problemine uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar, ilgili literatürde bulunan diğer atama yaklaşımlarının sonuçları ile çeşitli performans parametreleri açısından karşılaştırılmıştır ve kriterlerin performans skorlarında ortalama %9 oranında iyileşme olduğu gözlenmiştir.
- ItemPrediction of parking space availability using ARIMA and Neural Networks(TMMOB Makina Mühendisleri Odası, 2023) Sebatlı Sağlam, Aslı; Cavdur, FatihIt may be critical for drivers to have information about the occupancy rates of the parking spaces around their destination in order to reduce the traffic density, a non-negligible part of which caused by the trips to find an available parking space. In this study, we predict parking occupancy rates (and thus, space availability) using three different techniques: (i) auto-regressive integrated moving average model, (ii) seasonal auto-regressive integrated moving average model and (iii) neural networks. In the implementation phase, we use the data set of the on-street parking spaces of the well-known “SFpark” project carried out in San Francisco. We take into account not only the past occupancy rates of parking spaces, but also exogenous variables that affect the corresponding occupancy rates as day type and time period of the day. We make predictions with different model structures of each of the considered methods for each parking space with different parking occupancy patterns in the data set and then compare the results to find the best model design for each parking space. We also, evaluate the results in terms of the superiority of the methods over each other and note that the performance of neural networks is better than those of the other approaches in terms of the mean squared errors.
- ItemRecent Evaluation on Total Risk of Cascade Dams on Murat River of Upper Euphrates Basin, Turkey(IntechOpen, 2022) Tosun, Hasan
- ItemSelecting facility location of gendarmerie search and rescue (GSR) units; an analysis of efficiency in disaster response(Elsevier, 2024-10) Abdulvahitoğlu, Adnan; Vural, Danişment; Macit, İrfan; 382420Disasters, referred to as events that result in physical, economic, and social losses for individuals and disrupt the daily activities of human communities, necessitate ongoing preparedness due to their unpredictable nature. Swift response during and after a disaster is crucial for preserving human life. Hence, it is imperative to initiate planning immediately following a disaster to ensure readiness for various tasks. Given these factors, search and rescue units must carefully select a base location that enables them to promptly reach affected areas. Disasters exhibit unique characteristics across different regions of Türkiye. While some regions are prone to earthquakes, others face the risks of landslides, avalanches, or floods. Consequently, the required measures for disaster management vary from region to region. Nevertheless, when the term “disaster” is mentioned in Türkiye, earthquakes often come to mind due to their frequent occurrence and significant impact. The Gendarmerie Search and Rescue (GSR) units have been actively responding to these earthquakes, renowned for their exemplary institutional discipline and working methods. This study aims to examine the operations and deployment locations of GSR units, which play a crucial role in mitigating the impact of frequent earthquakes in Türkiye, utilizing a SWOT analysis. Additionally, a Multi-Criteria Decision Making-based mathematical model will be employed to optimize task activities and to select the most suitable facility locations for GSR units. The use of mathematical modeling in this context ensures that GSR units are strategically positioned to maximize their operational effectiveness and minimize response times. The results will be evaluated through sensitivity analysis.
- ItemSpecial Topics in Dam Engineering(IntechOpen, 2022) Tosun, Hasan
- ItemStandart sapma tümleşik marcos yöntemi ile hibrit suv otomobil seçimi(İKSAD, 2024-12) Abdulvahitoğlu, Adnan; Abdulvahitoğlu, Aslı; 382420Otomotiv Sektörü, diğer sanayi kolları ve endüstrilerle yakın bir ilişki içinde çalıştığı için dünya ekonomisini derinden etkilemektedir. Otomotiv endüstrisi, pek çok sektörden girdi alarak ve verdiği çıktılarla pazarlama, lojistik, enerji gibi alanlarda geniş bir iş yelpazesi oluşturarak küresel gelişim ve ekonomik büyümenin lokomotifi haline gelmektedir. Bu nedenle, diğer sektörlerdeki teknolojik gelişmeler otomotiv sektörünü doğrudan ve olumlu yönde etkilemektedir. Otomotiv firmaları yoğun bir küresel rekabet içerisinde her geçen gün daha sürdürülebilir, daha teknolojik, daha konforlu ve daha ekonomik ürünlerle piyasada yer almaktadır. Özellikle küresel ısınmanın azaltılması ve iklim değişikliğinin önlenmesine yönelik çalışmalar, otomotiv sektöründe büyük bir değişim ve dönüşüm sürecini başlatmıştır. Otomotiv endüstrisindeki bu hızlı gelişimle birlikte, tamamen elektrikli (EA), fişe takılabilir hibrit elektrikli (FHEA) ve hibrit elektrikli (HEA) araçlar, karbon emisyonlarını azaltma ve daha sürdürülebilir bir dünya oluşturma amacıyla tüketicilerin beğenisine sunulmaktadır. Bu araçların avantaj ve dezavantajları birlikte değerlendirildiğinde, birçok tüketicinin tam elektrikli araçlara (EA) hâlâ tereddütle yaklaştığı, değişik endişelerden dolayı İçten Yanmalı Motorlu (İYM) araçlardan vazgeçemediği görülmektedir. Bu tüketiciler daha çok HEA kullanmak istemekte, ancak hangi marka ve model aracın daha iyi bir tercih olacağı konusunda karar verme aşamasında zorlanmaktadırlar. Bu çalışmada HEA satın almak isteyen tüketiciler karar desteği vermek maksadıyla, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniklerinden Standart Sapma ve MARCOS yöntemlerinin bir arada kullanıldığı bir model önerilmektedir.